Gewrichtspijnen en spierpijn in de overgang zijn een erkend symptoom van de perimenopauze, de jaren voor je laatste menstruatie. Bij een frozen shoulder (bevroren schouder) is het verband minder duidelijk. Die komt het vaakst voor tussen 40 en 60 jaar, vaker bij vrouwen dan bij mannen. Hormoonveranderingen dragen er vermoedelijk aan bij, maar een oorzakelijk verband met de menopauze is niet vastgesteld.
Wil je weten in welke fase je zit? Onze gratis perimenopauze-quiz (voorlopig alleen in het Engels) duurt ongeveer vijf minuten.
In het kort
- Gewrichts- en spierpijn zijn een erkend symptoom van de perimenopauze. Het Office on Women's Health van de Amerikaanse overheid (OWH) noemt ze bij 57% van de vrouwen in de perimenopauze, tegenover 40% daarvoor.
- Het verband tussen de overgang en een frozen shoulder is een theorie. Een Britse richtlijn uit 2025 zegt dat hormoonveranderingen er vermoedelijk aan bijdragen, maar dat een oorzakelijk verband niet is vastgesteld.
- Schouder- en gewrichtspijn kunnen andere oorzaken hebben. Artrose, artritis (gewrichtsontsteking, zoals reumatoïde artritis) en problemen met de rotatorcuff (de spieren en pezen die de schouder bewegen) kunnen vergelijkbare pijn geven.
- Plotselinge pijn in de linkerschouder kan soms een teken van een hartaanval zijn. Bel 112 bij plotselinge druk of knellende pijn in je schouder, vooral met kortademigheid, duizeligheid of zweten.
Meer lezen? Zie onze gids over overgangsklachten.
Wat is een frozen shoulder?
Een frozen shoulder heet in vaktaal ook adhesieve capsulitis. Het weefsel rond het schoudergewricht wordt dik, stijf en ontstoken. Volgens de Amerikaanse vereniging van orthopedisch chirurgen (AAOS) zijn de belangrijkste tekenen hevige pijn en een schouder die je niet kunt bewegen, niet zelf en ook niet met hulp van een ander.
De klacht ontwikkelt zich in drie fases, die volgens een Britse richtlijn sterk overlappen.
AAOS zegt dat de oorzaken niet volledig bekend zijn. Diabetes en schildklierproblemen verhogen het risico. Ook als je de schouder een tijd stilhoudt na een operatie, een breuk of een ander letsel, loop je meer risico.
Heeft een frozen shoulder met de overgang te maken?
Mogelijk, maar het is niet aangetoond.
| Vraag | Wat de bronnen laten zien | Hoe zeker |
|---|---|---|
| Komt het vooral voor bij vrouwen van middelbare leeftijd? | AAOS: 40 tot 60 jaar, vaker bij vrouwen dan bij mannen | Goed onderbouwd |
| Veroorzaken hormoonveranderingen het? | Britse richtlijn: ze dragen er vermoedelijk aan bij, geen oorzakelijk verband vastgesteld. MedlinePlus, de gezondheidssite van de Amerikaanse nationale medische bibliotheek, noemt hormoonveranderingen, zoals de menopauze, als risicofactor. AAOS noemt dit niet | Een theorie |
| Komt het vaker voor in de perimenopauze? | Koreaanse studie bij vrouwen met schouderpijn (197 in de perimenopauze, 113 in de premenopauze): frozen shoulder was in beide groepen de meest gestelde diagnose (35,4% en 31,8%, geen significant verschil). Een ontsteking van het gewrichtsslijmvlies (synovitis) kwam vaker voor in de perimenopauze: 25,1% tegenover 6,2% | Niet aangetoond voor frozen shoulder |
| Zien deskundigen een verband? | Een panel van 14 deskundigen in 2025, vooral fysiotherapeuten: 86% was het erover eens dat de menopauze of perimenopauze een rol speelt | Alleen een mening |
| Verlaagt hormoontherapie het risico? | Pilotstudie uit 2026 bij 1.952 vrouwen na de menopauze, van 40 tot 60 jaar: frozen shoulder bij 7,65% zonder hormoontherapie en bij 3,95% met hormoontherapie, een verschil dat toeval kan zijn (slechts 152 vrouwen gebruikten hormoontherapie) | Onbekend |
De theorie: oestrogeen helpt ontstekingen te remmen. Bij een laag niveau kan het gewricht dus gevoeliger zijn voor ontsteking en verdikking. Een narratieve review uit 2025 (de samenvatting van eerdere studies door één onderzoeker) beoordeelt dit bewijs als matig. Het meeste is indirect of komt uit laboratoriumstudies. De auteur wijst erop dat niet elke vrouw na de menopauze een frozen shoulder krijgt en dat sommige vrouwen in de premenopauze die wel krijgen. Een laag oestrogeenniveau alleen lijkt dus niet genoeg te zijn.
Gewrichtspijnen en spierpijnen in de overgang
Het OWH verwijst naar een overzicht van 37 studies: 57% van de vrouwen in de perimenopauze had spier- of gewrichtspijn, tegenover 40% daarvoor. Een analyse uit 2020 waarin 16 studies zijn samengevoegd, komt tot hetzelfde. Pijn kwam vaker voor in de perimenopauze dan daarvoor. Het kwam ongeveer even vaak voor als na de menopauze. In de perimenopauze liepen de percentages uiteen van 50% tot 89%, deels doordat de studies verschillende vragenlijsten gebruikten. De auteurs noemen het verband met de menopauze mogelijk en willen studies waarin vrouwen over langere tijd worden gevolgd.
Een artikel uit 2026 in het tijdschrift Menopause zegt dat vrouwen pijn en stijfheid beschrijven in meerdere gewrichten, zonder duidelijke zwelling. Deze pijn beschadigt de gewrichten meestal niet, maar kan je erg beperken. Er bestaat geen sluitende test die bevestigt dat de overgang de oorzaak is.
Het Amerikaanse National Institute on Aging (NIA) noemt stijve, zwakke, pijnlijke gewrichten en spieren onder de veelvoorkomende veranderingen in de middelbare leeftijd. Het zegt dat een deel bij het ouder worden kan horen en niet bij de overgang. Overgewicht kan de kans op artrose (osteoartritis, de meest voorkomende gewrichtsaandoening) ook groter maken, zegt NIAMS, het Amerikaanse instituut voor gewrichts-, spier- en huidziekten, onderdeel van de National Institutes of Health. Lees ook onze gids over gewichtstoename in de perimenopauze.
Pijnlijke gewrichten: de overgang, artrose, artritis of iets anders?
Tussen 40 en 60 jaar kan gewrichtspijn veel oorzaken hebben. Het artikel uit 2026 noemt artrose, jicht en een laag oestrogeenniveau als veelvoorkomende oorzaken. Ook minder vaak voorkomende oorzaken, zoals reumatoïde artritis, verdienen aandacht. Schildklierproblemen, sommige medicijnen, overbelastingsblessures en een laag vitamine D-gehalte kunnen ook pijn geven.
| Wat de bronnen beschrijven | |
|---|---|
| Pijn door de perimenopauze | Pijn en stijfheid in meerdere gewrichten, geen duidelijke zwelling, vaak samen met opvliegers of veranderingen in stemming of slaap |
| Artrose (osteoartritis) | Stijfheid na rust, meestal korter dan 30 minuten. Vaak in de handen, knieën of heupen. Bij veel vrouwen begint het na de menopauze |
| Reumatoïde artritis | Stijfheid langer dan 30 minuten, met zwelling en warmte, vaak aan beide kanten van het lichaam. Kan vermoeidheid geven en af en toe een lichte koorts |
| Frozen shoulder | Een schouder die niet goed beweegt, ook niet als iemand anders hem probeert te bewegen. Doffe pijn aan de buitenkant van de schouder |
| Probleem met de rotatorcuff | Beklemde, ontstoken pezen zijn de meest voorkomende oorzaak van schouderpijn. De pijn kan optreden bij het optillen van de arm boven het hoofd |
Is vermoeidheid je grootste klacht? Lees dan onze gids over vermoeidheid in de perimenopauze.
Wil je weten wat je klachten samen zeggen? Onze gratis quiz van 5 minuten (voorlopig alleen in het Engels) kijkt naar je leeftijd, je cyclus en 21 veelvoorkomende klachten, gescoord met de Greene Climacteric Scale, een vragenlijst voor overgangsklachten. Je krijgt een inschatting van je fase, geen diagnose. Je ziet je uitslag voordat we om je e-mailadres vragen, en je kunt die stap overslaan. Een uitgebreid persoonlijk rapport is tegen betaling beschikbaar, als je dat wilt. Doe de gratis perimenopauze-quiz (in het Engels)
Wat een arts kan doen
Bij een frozen shoulder noemt AAOS fysiotherapie, gericht op soepelheid, als de belangrijkste behandeling. De therapie bestaat uit rek- of bewegingsoefeningen, met een fysiotherapeut of thuis. Een arts kan ook ontstekingsremmende medicijnen bespreken, een injectie met cortison (een steroïde) of, als die niet helpen, hydrodilatatie, waarbij vloeistof wordt ingespoten om het gewrichtskapsel op te rekken. Als andere methoden niet werken, kan een operatie ter sprake komen. Vraag je arts wat bij jou past.
Bij pijn die met de menopauze te maken heeft zegt het artikel uit 2026 dat je eerst moet zoeken naar artrose, artritis en andere oorzaken. Het adviseert krachttraining (oefeningen met weerstand) en zegt dat vrouwen die daar nieuw in zijn baat kunnen hebben bij een verwijzing naar een fysiotherapeut. Het voegt toe dat hormoontherapie een rol kan spelen, maar dat grote klinische studies dit niet hebben getest voor gewrichtspijn. Wil je erover vragen, bespreek dan met je huisarts wat het voor jou kan betekenen.
Vragen voor je huisarts
- Is dit een frozen shoulder, artrose, artritis of een probleem met de rotatorcuff? Heb ik een röntgenfoto of MRI nodig?
- In welke fase zit ik, en is fysiotherapie een goed begin?
- Kunnen diabetes, een schildklierprobleem of iets anders dan de perimenopauze mijn pijn verklaren?
OWH raadt aan een paar dingen mee te nemen. Maak een lijst van je klachten en hoeveel last je ervan hebt. Voeg je medische voorgeschiedenis toe, eventuele hormoontherapie die je hebt gebruikt en hoe lang het geleden is sinds je laatste menstruatie.
Wanneer ga je naar de huisarts?
- Bel 112 bij plotselinge druk of knellende pijn in je schouder, vooral als die van je borst naar je linkerkaak, arm of nek trekt, of samengaat met kortademigheid, duizeligheid of zweten (MedlinePlus).
- Ga naar je huisarts met een pijnlijke schouder als je ook koorts, zwelling, roodheid, of een rode of blauwe huid hebt. Ook bij veel pijn als jij of iemand anders de schouder beweegt, of bij pijn die langer dan 2 tot 4 weken duurt ondanks zorg thuis (MedlinePlus).
- Ga naar je huisarts met pijn in welk gewricht dan ook als die langer dan 3 dagen duurt, ernstig is zonder duidelijke oorzaak, of samengaat met een erg gezwollen gewricht, moeite om het te bewegen, rode of warme huid, koorts of ongewild gewichtsverlies (MedlinePlus).
- Vertel je huisarts over nieuwe of erger wordende pijn, of over schouderpijn en stijfheid die een frozen shoulder kunnen zijn (Office on Women's Health, MedlinePlus).
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een frozen shoulder? Volledig herstel kan tot 3 jaar duren, zegt AAOS. MedlinePlus zegt dat een onbehandelde frozen shoulder vaak binnen 2 jaar verbetert.
Helpt hormoontherapie bij een frozen shoulder? Dat weet nog niemand. Een artikel uit 2026 in Menopause pleit voor meer onderzoek. Een pilotstudie uit 2026 keek alleen naar het risico, niet naar de behandeling: 3,95% van de 152 vrouwen met hormoontherapie had een frozen shoulder, tegenover 7,65% van de anderen, een verschil dat toeval kan zijn. Vraag het je huisarts.
Hoe weet ik of mijn gewrichtspijn door de menopauze komt of door artrose of reumatoïde artritis? NIAMS zegt dat stijfheid bij artrose meestal korter dan 30 minuten duurt, vaak in de handen, knieën of heupen. Stijfheid langer dan 30 minuten, zwelling, warmte en klachten aan beide kanten van het lichaam passen bij reumatoïde artritis. Pijn door de perimenopauze wordt beschreven zonder duidelijke zwelling. Je huisarts kan het onderzoeken.
Bronnen
- AAOS OrthoInfo. Frozen Shoulder. Geraadpleegd in oktober 2026.
- MedlinePlus. Frozen shoulder. Geraadpleegd in oktober 2026.
- MedlinePlus. Shoulder pain. Geraadpleegd in oktober 2026.
- MedlinePlus. Arthritis. Geraadpleegd in oktober 2026.
- Office on Women's Health. Menopause symptoms and relief. Geraadpleegd in oktober 2026.
- National Institute on Aging. What Is Menopause? Geraadpleegd in oktober 2026.
- NIAMS. Osteoarthritis. Geraadpleegd in oktober 2026.
- NIAMS. Rheumatoid Arthritis. Geraadpleegd in oktober 2026.
- Europese Commissie. 112, het Europese alarmnummer. Geraadpleegd in oktober 2026.
- Rupani N, et al. British Elbow and Shoulder Society patient care pathway: Frozen shoulder. 2025.
- Salamh P, et al. An international consensus on the etiology, risk factors, diagnosis and management for individuals with frozen shoulder: a Delphi study. 2025.
- Navarro-Ledesma S. Frozen shoulder as a systemic immunometabolic disorder: the roles of estrogen, thyroid dysfunction, endothelial health, lifestyle, and clinical implications. 2025.
- Reinke EK, et al. A preliminary pilot study to address design issues related to research on potential association of hormone therapy and adhesive capsulitis. 2026.
- Yoon S, et al. Perimenopausal arthralgia in the shoulder. 2018.
- Manno RL. Joint pain and menopause. 2026.
- Lu CB, et al. Musculoskeletal pain during the menopausal transition: a systematic review and meta-analysis. 2020.
Dit artikel is bedoeld als informatie. Het is geen medisch advies en vervangt geen bezoek aan je huisarts. Decodemeno verkoopt een persoonlijk perimenopauzerapport. Bronnen gecontroleerd op 28 oktober 2026.