Veelvoorkomende overgangsklachten in de perimenopauze (de jaren voor je laatste menstruatie) zijn onder meer veranderingen in je menstruatie, opvliegers, nachtzweten, slecht slapen, stemmingswisselingen, vaginale droogheid en minder zin in seks. Sommige vrouwen hebben geen klachten of maar een paar milde. Anderen hebben er veel, en die kunnen ernstig zijn. Deze gids deelt de klachten in per levensgebied en bevat een checklist die je kunt kopiëren en meenemen naar je huisarts.
Wil je zien hoe je eigen klachten bij elkaar optellen? Onze gratis perimenopauze-quiz (voorlopig alleen in het Engels) duurt vijf minuten.
In het kort
- De klachten verschillen sterk van vrouw tot vrouw. De Amerikaanse beroepsvereniging van gynaecologen (ACOG) zegt dat sommige vrouwen geen klachten of maar een paar milde hebben, en anderen er veel hebben die ernstig kunnen zijn.
- Een onregelmatige menstruatie is meestal het eerste teken, volgens de Cleveland Clinic, een groot ziekenhuis in de Verenigde Staten. De cyclus kan korter of langer worden, het bloedverlies kan lichter of heviger worden, en je kunt een menstruatie overslaan.
- Opvliegers en nachtzweten worden het vaakst gemeld als klachten van de overgang (een andere naam voor de perimenopauze), volgens de Amerikaanse vereniging The Menopause Society.
- Sommige klachten lijken op die van andere aandoeningen. De Cleveland Clinic raadt aan met je huisarts te praten over wat je ervaart, want een arts kan de oorzaak bevestigen.
- Bij sommig bloedverlies moet je naar een arts. Hevig bloedverlies, menstruaties vlak na elkaar en elk bloedverlies na 12 maanden zonder menstruatie zijn redenen om een arts te zien.
De meest voorkomende overgangsklachten
De perimenopauze is de tijd voor de menopauze waarin je hormoonspiegels veranderen, zegt het Office on Women's Health van de Amerikaanse overheid (OWH). Die hormonen werken in bijna elk systeem van je lichaam. Daarom kunnen klachten op zoveel plekken opduiken.
Je menstruatie
Een verandering in je cyclus is een veelvoorkomend teken van de perimenopauze, zegt ACOG.
- Kortere of langere cycli. De tijd tussen twee menstruaties kan korter of langer worden dan je gewend bent.
- Overgeslagen menstruaties. Je kunt nu en dan een menstruatie overslaan.
- Lichter of heviger bloedverlies. De hoeveelheid bloed kan veranderen, en het aantal dagen met bloedverlies ook.
- Heviger PMS. Sommige mensen merken dat premenstruele klachten (PMS) erger worden, zegt de Cleveland Clinic.
Deze veranderingen zijn normaal in de perimenopauze. ACOG zegt toch dat je ze moet melden bij je huisarts, omdat abnormaal bloedverlies een teken van een probleem kan zijn.
Je lichaam
Tot 80% van de vrouwen heeft op een bepaald moment tijdens de overgang last van opvliegers of nachtzweten. Dat komt uit één groot Amerikaans onderzoek, zegt The Menopause Society.
- Opvliegers. Een plotseling warm gevoel, meestal in je bovenlichaam en gezicht. Ze duren vaak tussen 30 seconden en 10 minuten, zegt het Amerikaanse National Institute on Aging (NIA).
- Nachtzweten. Opvliegers die tijdens je slaap optreden.
- Een snelle hartslag of koude rillingen. Sommige vrouwen voelen een snelle hartslag of krijgen koude rillingen tijdens een opvlieger.
- Gewrichts- en spierpijn. In een overzicht van 37 onderzoeken had 57% van de vrouwen in de perimenopauze spier- of gewrichtspijn, tegenover 40% van de vrouwen vóór de perimenopauze. Lees ook onze gids over gewrichtspijn en frozen shoulder in de overgang.
- Hoofdpijn. The Menopause Society zegt dat schommelende oestrogeenspiegels ervoor kunnen zorgen dat hormonale hoofdpijn vaker voorkomt.
- Een dikkere taille. Het NIA zegt dat je taille breder kan worden, en dat je spiermassa kunt verliezen en meer vet kunt krijgen. Lees ook onze gids over gewichtstoename in de perimenopauze.
Slaap
Nachtzweten, blaasklachten en stemmingsveranderingen kunnen je slaap verstoren, zegt het OWH.
- Moeite met in slaap vallen. ACOG noemt dit slapeloosheid.
- Te vroeg wakker worden. Je kunt ruim voor je gebruikelijke tijd wakker worden.
- Wakker worden in de nacht. Nachtzweten of aandrang om te plassen kan je wakker maken, en daarna kan het moeilijk zijn om weer in slaap te komen, zegt het NIA.
- De volgende dag moe zijn. ACOG zegt dat nachtzweten je wakker kan maken en je overdag moe en futloos kan achterlaten.
- Meer hulp. Lees onze gidsen over slaapproblemen in de perimenopauze en vermoeidheid in de perimenopauze.
Geest en stemming
Hormoonveranderingen kunnen je emoties beïnvloeden, zegt ACOG. Lichamelijke klachten kunnen extra stress en vermoeidheid geven.
- Prikkelbaarheid en stemmingswisselingen. Je kunt je humeuriger of prikkelbaarder voelen. Lees onze gids over prikkelbaarheid, woede en stemmingswisselingen in de perimenopauze.
- Stemmingsklachten zoals bij PMS. Ongeveer 4 op de 10 vrouwen heeft in de perimenopauze stemmingsklachten zoals bij PMS. Anders dan bij PMS kunnen ze komen op momenten die niets met je cyclus te maken hebben.
- Angstklachten. Voortdurende zorgen die je dag in de weg zitten. Weinig onderzoeken richten zich op angst in de perimenopauze, maar sommige vrouwen melden het.
- Somberheid of depressie. De meeste onderzoeken zijn het erover eens dat het risico op depressie stijgt tijdens de overgang. Tekenen zijn veel huilen, je hopeloos of waardeloos voelen, je emotioneel verdoofd voelen en geen interesse meer hebben in je gewone bezigheden.
- Brain fog (hersenmist). Moeite om woorden te vinden of je te concentreren. Het komt veel voor in de perimenopauze en wordt na de menopauze vaak beter, zegt het OWH. The Menopause Society zegt dat de veranderingen meestal mild zijn en dat dementie op middelbare leeftijd zeer zeldzaam is. Maken veranderingen in je geheugen je ongerust, vertel het dan aan je huisarts. Onze gids legt uit hoe brain fog voelt en wanneer je het laat nakijken.
- Je jezelf niet voelen. Het OWH noemt dit als een aparte klacht.
Intimiteit en blaas
The Menopause Society zegt dat veel vrouwen in de perimenopauze geen veranderingen aan hun vagina en blaas merken. Bij sommigen worden die pas jaren na de menopauze een probleem.
- Vaginale droogheid. Het slijmvlies van de vagina kan dunner, droger en minder elastisch worden, zegt ACOG.
- Pijn bij seks. Vaginale droogheid en een dunner slijmvlies zijn de meest voorkomende oorzaak van pijn bij seks op middelbare leeftijd en daarna, zegt The Menopause Society.
- Branderigheid, jeuk of irritatie van de vagina en de vulva, zegt het OWH.
- Een andere zin in seks. Je interesse in seks kan veranderen en kan lager zijn.
- Blaasklachten. Een plotselinge aandrang om te plassen, of urineverlies bij sporten, niezen of lachen.
- Meer urineweginfecties. Minder oestrogeen kan het risico op urineweginfecties verhogen, zegt ACOG.
Huid en haar
Dalende hormoonspiegels kunnen je haar en huid beïnvloeden, zegt het OWH.
- Droge, dunne huid. De Amerikaanse vereniging van dermatologen (AAD) zegt dat de huid in de menopauze droog, slap en dun kan worden, en dat een dunne huid sneller blauwe plekken krijgt.
- Dunner haar op je hoofd. Het eerste teken kan een bredere scheiding zijn, zegt de AAD. Lees ook onze gids over haaruitval in de perimenopauze.
- Meer haar in je gezicht. Er kan haar verschijnen onder je kin, langs je kaaklijn of boven je bovenlip.
- Acne. Doordat de vrouwelijke hormoonspiegels dalen voor en tijdens de menopauze, krijgen sommige vrouwen acne zoals in hun tienerjaren.
Andere veranderingen om rekening mee te houden
MedlinePlus, de gezondheidssite van de Amerikaanse nationale medische bibliotheek, zegt dat dalend oestrogeen ook de botdichtheid kan verlagen en het cholesterol kan verhogen. ACOG raadt een jaarlijks bezoek aan je huisarts aan voor regelmatige onderzoeken en tests, ook als je niet ziek bent.
Eerste tekenen van de overgang, en wat er later komt
STRAW+10 is het systeem waarmee artsen de fases rond de menopauze indelen. Je menstruatie is de belangrijkste leidraad. Klachten zijn extra informatie, omdat ze subjectief zijn en niet iedereen ze heeft.
| Stap | Je menstruatie | Klachten die vaak opduiken |
|---|---|---|
| Vroege perimenopauze | In het begin zijn de veranderingen vaak subtiel: cycli die iets korter zijn, lichter of heviger bloedverlies. Daarna varieert de lengte van je cyclus met 7 dagen of meer | Veranderingen in je menstruatie komen vaak eerst. Sommige mensen merken in het begin ook opvliegers en vaginale droogheid |
| Late perimenopauze | Je kunt 60 dagen of meer zonder menstruatie zitten | Opvliegers en nachtzweten zijn waarschijnlijk |
| Na de menopauze | 12 maanden achter elkaar geen menstruatie | Opvliegers komen het meest waarschijnlijk voor in de eerste jaren. Vaginale droogheid komt na verloop van tijd vaker voor |
- Hoe lang. De perimenopauze duurt gemiddeld ongeveer vier jaar, maar kan tot acht jaar duren, zegt de Cleveland Clinic.
- Patronen, geen regels. Het tijdstip en de klachten verschillen sterk van vrouw tot vrouw, zegt het NIA.
- Anticonceptie kan de tekenen verbergen. The Menopause Society zegt dat hormonale anticonceptie de tekenen van de menopauze kan maskeren.
- Leeftijd en timing. Lees onze gids over de leeftijd en de fases van de perimenopauze.
Checklist overgangsklachten
Kopieer deze lijst of maak er een screenshot van en neem hem mee naar je afspraak. Vink elk vakje aan dat past. Schrijf bij elk vakje op wanneer het begon, hoe vaak het voorkomt en of het mild, matig of ernstig is. Het OWH vraagt je om je klachten mee te nemen en te vertellen hoeveel last je ervan hebt.
Je menstruatie
- Cycli korter of langer dan gewoonlijk
- Overgeslagen menstruaties
- Lichter of heviger bloedverlies
- PMS die erger aanvoelt
Je lichaam
- Opvliegers
- Nachtzweten
- Snelle hartslag of koude rillingen tijdens een opvlieger
- Gewrichts- of spierpijn
- Hoofdpijn
- Dikkere taille
Slaap
- Moeite met in slaap vallen
- Te vroeg wakker worden
- Wakker worden in de nacht
- Moe overdag
Geest en stemming
- Prikkelbaar of humeurig
- Angstig of voortdurend bezorgd
- Somber of hopeloos
- Vergeetachtig of moeite met concentreren
- Ik voel me niet mezelf
Intimiteit en blaas
- Vaginale droogheid
- Pijn bij seks
- Minder zin in seks
- Branderigheid, jeuk of irritatie
- Plotselinge aandrang om te plassen, of urineverlies
- Steeds terugkerende urineweginfecties
Huid en haar
- Droge of dunne huid
- Sneller blauwe plekken
- Dunner haar op mijn hoofd
- Meer haar in mijn gezicht
- Acne
Neem ook mee naar je afspraak, zoals het OWH adviseert:
- Mijn medische voorgeschiedenis, ook kanker, bloedstolsels en hartziekte
- Hormoontherapie die ik heb gebruikt
- Hoe lang het geleden is sinds mijn laatste menstruatie, en een dagboek van mijn cycli (Cleveland Clinic)
Vragen om je arts te stellen, van de Cleveland Clinic:
- Zijn dit klachten van de perimenopauze?
- Wat kan ik doen om mijn klachten te verlichten?
- Hoe lang kan ik deze klachten verwachten?
- Is hormoontherapie een optie voor mij?
- Moeten er onderzoeken worden gedaan?
- Wanneer moet ik contact opnemen?
Wil je zien hoe je klachten bij elkaar optellen? Onze gratis quiz van 5 minuten (voorlopig alleen in het Engels) kijkt naar je leeftijd, je cyclus en 21 veelvoorkomende klachten, gescoord met de Greene Climacteric Scale, een vragenlijst voor overgangsklachten. Je krijgt een inschatting van je fase, geen diagnose. Je ziet je uitslag voordat we om je e-mailadres vragen, en je kunt die stap overslaan. Een uitgebreid persoonlijk rapport is tegen betaling beschikbaar, als je dat wilt. Doe de gratis perimenopauze-quiz (in het Engels)
Zijn het overgangsklachten of iets anders?
Sommige veranderingen in de middelbare leeftijd horen bij het ouder worden, niet bij de menopauze zelf, zegt het NIA. De Cleveland Clinic zegt dat sommige klachten van de perimenopauze lijken op die van andere aandoeningen.
| Als je merkt | Dan kan het ook zijn |
|---|---|
| Hevig, langdurig of onregelmatig bloedverlies | Verschillende andere oorzaken. De Cleveland Clinic en The Menopause Society noemen onder meer infecties, schildklierproblemen, sommige medicijnen of kruidenproducten, en kanker |
| Een overgeslagen menstruatie | Zwangerschap. Het OWH zegt dat je in de perimenopauze zwanger kunt worden, ook als je menstruaties overslaat |
| Sombere stemming of voortdurende zorgen | Stress, eisen vanuit je gezin, depressie of extra vermoeidheid, zegt het NIA. Je gynaecoloog (een arts voor de voortplantingsgezondheid van vrouwen) kan helpen uitzoeken of er een psychische aandoening meespeelt, zegt ACOG |
| Vermoeidheid, gewichtstoename, droge huid, dunner haar, pijnlijke gewrichten, hevige of onregelmatige menstruaties | Een traag werkende schildklier, zegt het Amerikaanse instituut voor diabetes, spijsverterings- en nierziekten (NIDDK). Vermoeidheid en gewichtstoename komen veel voor en wijzen niet per se op een schildklierprobleem. Een bloedtest kan het misschien bevestigen |
| Dunner haar | Veel dingen kunnen haaruitval veroorzaken, zegt de AAD. Die adviseert bij het eerste teken van een probleem naar een erkende dermatoloog te gaan, een arts voor huid, haar en nagels |
Wanneer naar de huisarts?
Veranderingen in je menstruatie zijn normaal in de perimenopauze, maar ACOG zegt dat je ze moet melden.
Ga naar je huisarts als:
- je menstruaties heel kort na elkaar komen (de Cleveland Clinic noemt minder dan 21 dagen tussen twee menstruaties)
- je bloedverlies hevig is, je grote stolsels verliest, of je elke 1 tot 2 uur een maandverband of tampon moet verwisselen
- je menstruatie langer dan een week duurt
- je bloedverlies of spotting hebt tussen twee menstruaties of na seks
- je opnieuw bloedverlies of spotting hebt na 12 maanden zonder menstruatie (het OWH zegt dat je dan meteen naar een arts moet)
- je klachten ondraaglijk zijn of je kwaliteit van leven in de weg zitten
- je nieuwe of verergerende pijn hebt, of slecht slaapt (het OWH zegt dat je het je arts moet vertellen)
- je menstruatie stopt voordat je 40 bent (op de pagina Menopause basics van het OWH staat dat je dan naar testen kunt vragen)
Voor je stemming: Als je erover denkt jezelf iets aan te doen, kun je in Nederland gratis en anoniem bellen of chatten met 113 Zelfmoordpreventie (bel 113). In Vlaanderen kun je dag en nacht gratis en anoniem bellen met de Zelfmoordlijn 1813. Het NIA raadt ook aan om met je huisarts of een hulpverlener in de geestelijke gezondheidszorg te praten over veranderingen in je stemming. Bij direct gevaar of een medisch noodgeval bel je 112, of ga je naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp.
Behandeling is jouw keuze. Het NIA zegt dat veel vrouwen merken dat ze geen behandeling nodig hebben. Wil je wel een behandeling, dan kunnen de opties onder meer leefstijlveranderingen, niet-hormonale medicijnen en hormonen zijn. Vraag je huisarts wat past bij je klachten, je medische voorgeschiedenis en je voorkeuren.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de eerste tekenen van de overgang? Meestal een verandering in je menstruatie, zegt de Cleveland Clinic. De cyclus kan korter of langer worden, het bloedverlies kan lichter of heviger worden, of je slaat een menstruatie over. Sommige mensen merken in het begin ook opvliegers en vaginale droogheid.
Moet ik alle klachten op de lijst hebben? Nee. ACOG zegt dat sommige vrouwen geen klachten of maar een paar milde hebben. The Menopause Society zegt dat veel vrouwen die een natuurlijke menopauze doormaken geen lichamelijke veranderingen melden, behalve een onregelmatige menstruatie. STRAW+10 baseert zich vooral op je menstruatie, niet op het aantal klachten.
Zijn klachten van de menopauze hetzelfde als klachten van de perimenopauze? Grotendeels wel, want klachten van de menopauze kunnen al in de perimenopauze beginnen, zegt het OWH. Het verschil zit in je menstruatie: de menopauze wordt pas bevestigd na een vol jaar zonder menstruatie, zegt het NIA. The Menopause Society zegt dat de meeste klachten na de menopauze verbeteren, ook zonder behandeling, maar dat vaginale en urineklachten zonder behandeling vaak erger worden.
Kan de overgang jeukende huid of uitslag veroorzaken? Mogelijk. De AAD noemt uitslag en snel geïrriteerde huid onder de huidveranderingen van de menopauze. Het OWH noemt ook jeuk en irritatie van de vagina en de vulva. De AAD raadt aan een dermatoloog te bezoeken als uitslag aanhoudt of een huidaandoening erger wordt.
Heb ik een bloedtest nodig om te weten of ik in de overgang zit? Meestal niet, zegt het OWH. De Cleveland Clinic legt uit dat hormoonspiegels zo sterk stijgen en dalen dat een FSH-test (follikelstimulerend hormoon) misleidend kan zijn. Het NIA zegt dat een arts in sommige gevallen een bloedtest kan voorstellen, bijvoorbeeld als je menstruatie op jonge leeftijd stopte.
Meer in onze gidsen over de overgang en de perimenopauze.
Bronnen
- American College of Obstetricians and Gynecologists. The Menopause Years. Geraadpleegd in oktober 2026.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Mood Changes During Perimenopause Are Real. Here's What to Know. Geraadpleegd in oktober 2026.
- National Institute on Aging. What Is Menopause? Geraadpleegd in oktober 2026.
- Office on Women's Health. Menopause symptoms and relief. Geraadpleegd in oktober 2026.
- Office on Women's Health. Menopause basics. Geraadpleegd in oktober 2026.
- The Menopause Society. Perimenopause. Geraadpleegd in oktober 2026.
- The Menopause Society. Symptoms. Geraadpleegd in oktober 2026.
- Cleveland Clinic. Perimenopause. Geraadpleegd in oktober 2026.
- Harlow SD, et al. Executive summary of the Stages of Reproductive Aging Workshop + 10 (STRAW+10). 2012.
- American Academy of Dermatology. Caring for your skin in menopause. Geraadpleegd in oktober 2026.
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Hypothyroidism (Underactive Thyroid). Geraadpleegd in oktober 2026.
- MedlinePlus, National Library of Medicine. Menopause. Geraadpleegd in oktober 2026.
- 113 Zelfmoordpreventie. 113.nl; Zelfmoordlijn 1813. zelfmoord1813.be. Geraadpleegd in oktober 2026.
- Europese Commissie. 112, het Europese alarmnummer. Geraadpleegd in oktober 2026.
Dit artikel is bedoeld als informatie. Het is geen medisch advies en vervangt geen bezoek aan je huisarts. Decodemeno verkoopt een persoonlijk perimenopauzerapport. Bronnen gecontroleerd op 28 oktober 2026.