Premenopauze is een alledaags woord, dat we hier gebruiken voor de jaren voordat de overgang naar de menopauze begint. De perimenopauze is die overgang zelf: je menstruatie begint te verschuiven en klachten zoals opvliegers of slecht slapen kunnen opduiken. De menopauze is één enkele dag, die pas vaststaat als je 12 maanden zonder menstruatie bent geweest. Elke dag daarna is postmenopauze.
Weet je niet zeker welke fase bij jou past? De check met 4 vragen hieronder duurt een minuut, onze gratis perimenopauze-quiz (voorlopig alleen in het Engels) vijf minuten.
In het kort
- Premenopauze is geen van de fasen in STRAW+10, het systeem waarmee deskundigen de fases indelen. Het is een alledaags woord, dat we hier gebruiken voor de jaren voordat er iets verandert.
- STRAW+10 laat de perimenopauze beginnen zodra de lengte van je cyclus met 7 dagen of meer blijft veranderen. De perimenopauze eindigt 12 maanden na je laatste menstruatie.
- De perimenopauze duurt gemiddeld ongeveer vier jaar, volgens de Cleveland Clinic, maar het kan een paar maanden zijn of tot acht jaar.
- De menopauze is één dag op de kalender: de dag waarop je 12 maanden geen menstruatie hebt gehad. In de Verenigde Staten (VS) is de gemiddelde leeftijd 51 tot 52 jaar.
- Zwanger worden kan in de perimenopauze nog steeds. Wil je niet zwanger worden, blijf dan anticonceptie gebruiken tot je huisarts zegt dat stoppen veilig is.
Voor de klachten zelf lees je onze volledige lijst met overgangsklachten.
De fasen naast elkaar
| Premenopauze | Perimenopauze | Menopauze, daarna postmenopauze | |
|---|---|---|---|
| Wat het is | Je vruchtbare jaren, vóór de overgang | De overgang, waarin je hormoonspiegels stijgen en dalen | De menopauze is de dag waarop je 12 maanden geen menstruatie hebt gehad. De postmenopauze is elke dag daarna |
| Je menstruatie | Je gebruikelijke patroon | Verandert: kortere of langere cycli, overgeslagen menstruaties, lichter of heviger bloedverlies | 12 maanden of langer gestopt |
| Typische leeftijd | Tot de overgang begint | Meestal tussen 45 en 55 jaar, soms eerder | Gemiddelde leeftijd 51 tot 52 jaar in de VS |
| Veelvoorkomende klachten | Geen klachten door de overgang | Opvliegers, nachtzweten, slecht slapen, stemmingswisselingen, gewrichtspijn | Bij veel vrouwen houden opvliegers nog vele jaren na de menopauze aan |
| Kun je zwanger worden? | Ja | Ja, het kan nog steeds | Nee, zodra je menstruatie op natuurlijke wijze een heel jaar is gestopt |
Premenopauze: een alledaags woord, geen officiële fase
STRAW+10, het systeem waarmee artsen en onderzoekers de fases indelen, onderscheidt drie fasen: de vruchtbare jaren, de overgang en de postmenopauze. "Premenopauze" hoort daar niet bij.
Het woord wordt dus online op twee manieren gebruikt. Sommige sites gebruiken het voor de vruchtbare jaren voordat er iets verandert. Andere gebruiken het als andere naam voor de perimenopauze, en daardoor raken de twee woorden door elkaar. In dit artikel betekent premenopauze de jaren voordat er iets verandert.
Komt je menstruatie nog op de gebruikelijke momenten, dan zit je waarschijnlijk in de vruchtbare fase, die we in dit artikel premenopauze noemen. Merk je toch nieuwe klachten, schrijf ze dan een paar cycli lang op. Een patroon is makkelijker te bespreken met je huisarts dan een vaag gevoel.
Perimenopauze: de overgang zelf
De perimenopauze is de tijd rond de menopauze. Volgens de Amerikaanse beroepsvereniging van gynaecologen (ACOG) kunnen je oestrogeenspiegels in je dertiger en veertiger jaren gaan schommelen, en een verandering in je cyclus is een veelvoorkomend teken. Volgens de Cleveland Clinic begint de perimenopauze meestal halverwege je veertiger jaren, en het Amerikaanse National Institute on Aging (NIA) zegt dat de overgang meestal begint tussen je 45e en 55e jaar.
STRAW+10 gebruikt je menstruatie om twee stappen te onderscheiden:
- Vroege perimenopauze: de lengte van je cyclus blijft van de ene cyclus op de volgende met 7 dagen of meer veranderen. Bijvoorbeeld 26 dagen, dan 34, en dezelfde verandering komt binnen je volgende 10 cycli opnieuw voor.
- Late perimenopauze: je hebt 60 dagen of langer geen menstruatie. Deze late stap duurt gemiddeld 1 tot 3 jaar, en opvliegers zijn dan waarschijnlijk.
In totaal schat de Cleveland Clinic de gemiddelde duur van de perimenopauze op ongeveer vier jaar. In onze gids over menstruatie in de overgang lees je wat normaal is en wat niet. Bij sommige vrouwen duurt het een paar maanden, bij anderen tot acht jaar.
Veelvoorkomende klachten zijn opvliegers, nachtzweten, slecht slapen, stemmingswisselingen en gewrichtspijn. Sommige lijken op klachten van andere aandoeningen, dus het is goed om ze met je huisarts te bespreken.
Zwanger worden kan in de perimenopauze nog steeds. Wil je niet zwanger worden, dan raadt het NIA aan om minstens 12 maanden na je laatste menstruatie anticonceptie te gebruiken. Vraag je huisarts wanneer je veilig kunt stoppen.
Menopauze: één dag op de kalender, daarna postmenopauze
De menopauze is geen fase die je doormaakt. Het is een punt dat je pas achteraf kunt zien: de dag waarop je 12 maanden lang geen menstruatie of spotting (een klein beetje bloedverlies) hebt gehad.
ACOG noemt een gemiddelde leeftijd van 51 jaar. Het NIA noemt 52 jaar in de VS. Elke dag na dat punt is postmenopauze.
Kom je vóór je 40e in de menopauze, dan heet dat vroegtijdige menopauze. ACOG raadt aan om veranderingen in je menstruatie te melden aan je arts. Gebeurt dit bij jou, vertel het dan aan je huisarts.
Klachten: perimenopauze versus na de menopauze
De klachten overlappen, en dat is een deel van de verwarring. Het verschil zit vooral in je menstruatie:
- In de perimenopauze komen klachten zoals opvliegers of slecht slapen voor terwijl je menstruatie onregelmatig is of minder dan 12 maanden is gestopt.
- Na de menopauze is je menstruatie voorgoed gestopt. Bij veel vrouwen houden opvliegers nog vele jaren na de menopauze aan, volgens het NIA.
Elk bloedverlies of spotting na meer dan een jaar zonder menstruatie is een reden om naar je huisarts te gaan.
In welke fase zit je? Een check met 4 vragen
Jonger dan 40? Sla deze check dan over en vertel je huisarts over elke verandering in je menstruatie. Zwanger worden kan in de perimenopauze nog steeds, dus sluit eerst zwangerschap uit. Beantwoord de vragen daarna op volgorde en stop bij je eerste "ja".
- Ben je 40 of ouder en heb je 12 maanden achter elkaar geen menstruatie of spotting gehad? Dat past bij de menopauze. Je bent nu in de postmenopauze.
- Heb je 60 dagen of langer geen menstruatie gehad? Dat past bij late perimenopauze.
- Blijft de lengte van je cyclus met 7 dagen of meer veranderen? Dat past bij vroege perimenopauze.
- Geen van deze? Alleen op basis van je menstruatie zit je dan waarschijnlijk in de premenopauze. Heb je nieuwe klachten, blijf ze dan bijhouden.
Deze vragen passen niet bij iedereen. Na een baarmoederverwijdering of een endometriumablatie (een ingreep aan het baarmoederslijmvlies) kun je volgens STRAW+10 je fase niet aan je menstruatie aflezen. Hetzelfde geldt voor PCOS (polycysteus ovariumsyndroom). De anticonceptiepil houdt je hormoonspiegels stabiel en een hormoonspiraal kan onregelmatig bloedverlies onder controle houden. Ook dan laat je menstruatie je fase misschien niet zien, zoals de Cleveland Clinic aangeeft. Onze quiz heeft een antwoordoptie voor een spiraaltje, een implantaat of een baarmoederverwijdering. Bij PCOS of een ablatie vraag je het je huisarts.
Wil je zien hoe je klachten bij elkaar optellen? Onze gratis quiz van 5 minuten (voorlopig alleen in het Engels) kijkt naar je leeftijd, je cyclus en 21 veelvoorkomende klachten, gescoord met de Greene Climacteric Scale, een vragenlijst voor overgangsklachten. Je krijgt een inschatting van je fase, geen diagnose. Je ziet je uitslag voordat we om je e-mailadres vragen, en je kunt die stap overslaan. Een uitgebreid persoonlijk rapport is tegen betaling beschikbaar, als je dat wilt. Doe de gratis perimenopauze-quiz (in het Engels)
Waarom een bloedtest vaak geen uitsluitsel geeft
Veel vrouwen verwachten dat een bloedtest een duidelijk antwoord geeft. In de perimenopauze kan dat vaak niet. Zoals de Cleveland Clinic uitlegt, gaan hormoonspiegels grillig op en neer, waardoor een FSH-test (follikelstimulerend hormoon) misleidend kan zijn.
Daarom kunnen artsen in plaats daarvan je klachten, je leeftijd en je medische voorgeschiedenis gebruiken. In sommige gevallen wordt wel een bloedtest gebruikt, bijvoorbeeld als de menstruatie op jonge leeftijd stopt. In onze gids over overgangstests lees je wat bloedonderzoek en thuistests je wel en niet kunnen vertellen.
Wanneer naar de huisarts?
ACOG wijst erop dat veranderingen in je menstruatie normaal zijn in de perimenopauze, maar dat je ze toch moet melden, omdat abnormaal bloedverlies een teken van een probleem kan zijn. Het NIA raadt aan naar je huisarts te gaan als:
- je menstruaties heel kort na elkaar komen
- je hevig bloedverlies hebt
- je bloedverlies of spotting hebt na het vrijen of tussen je menstruaties door
- je menstruatie langer dan een week duurt
- je opnieuw bloedverlies of spotting hebt na meer dan een jaar zonder menstruatie
Ga ook naar je huisarts als je klachten moeilijk te verdragen zijn of je kwaliteit van leven in de weg zitten.
Veelgestelde vragen
Is premenopauze hetzelfde als perimenopauze? Nee. In dit artikel betekent premenopauze de jaren voordat er iets verandert. De perimenopauze is de overgang, de tijd waarin je cyclus begint te verschuiven. Sommige websites gebruiken de twee woorden alsof ze hetzelfde betekenen, en dat zorgt voor extra verwarring.
Kan de perimenopauze al in je dertigerjaren beginnen? Dat kan. ACOG wijst erop dat oestrogeenspiegels in je dertiger en veertiger jaren kunnen gaan schommelen. De Cleveland Clinic zegt dat de perimenopauze meestal halverwege je veertiger jaren begint, maar ook eerder kan beginnen.
Hoe lang duurt de perimenopauze? Gemiddeld ongeveer vier jaar, volgens de Cleveland Clinic, maar het kan van een paar maanden tot acht jaar duren. De late stap, met tussenpozen van 60 dagen of meer, duurt gemiddeld 1 tot 3 jaar.
Kan ik zwanger worden in de perimenopauze? Ja. Je menstruatie kan onregelmatig zijn, maar zwanger worden kan nog steeds. Wil je niet zwanger worden, dan raadt het NIA aan om minstens 12 maanden na je laatste menstruatie anticonceptie te gebruiken. Vraag je huisarts wanneer je veilig kunt stoppen.
Wil je weten wanneer elke fase meestal plaatsvindt? Lees dan onze gids over op welke leeftijd de overgang begint en hoe lang die duurt.
Bronnen
- American College of Obstetricians and Gynecologists. The Menopause Years (FAQ voor patiënten). Geraadpleegd in oktober 2026.
- National Institute on Aging. What Is Menopause? Geraadpleegd in oktober 2026.
- Cleveland Clinic. Perimenopause. Geraadpleegd in oktober 2026.
- Harlow SD, et al. Executive summary of the Stages of Reproductive Aging Workshop + 10 (STRAW+10). 2012.
Dit artikel is bedoeld als informatie. Het is geen medisch advies en vervangt geen bezoek aan je huisarts. Decodemeno verkoopt een persoonlijk perimenopauzerapport. Bronnen gecontroleerd op 28 oktober 2026.